Ruim 1 miljoen werknemers komen tijdens hun werk in aanraking met gevaarlijke stoffen. Dit brengt risico's met zich mee. Jaarlijks overlijden nog steeds 3.000 mensen aan de gevolgen van blootstelling aan gevaarlijke stoffen en jaarlijks gaan er ruim 100.000 gezonde levensjaren verloren. Werknemers hebben recht om in een gezonde en veilige werkplek te werken. Als werkgever bent u verplicht uw werknemers te beschermen.
Wat zijn gevaarlijke stoffen?
Gevaarlijke stoffen kunnen op verschillende manieren vrijkomen. Bijvoorbeeld in de chemische industrie waar gevaarlijke stoffen geproduceerd worden. Maar ook in andere sectoren, doordat werknemers producten gebruiken waarin gevaarlijke stoffen zijn verwerkt (denk aan verf, lijm, inkt, schoonmaakmiddelen) of het werkproces gevaarlijke stoffen veroorzaakt (dieselmotoremissie, lasrook, kwartsstof). Blootstelling aan gevaarlijke stoffen kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid. Vaak zijn de gevolgen daarvan pas op langere termijn zichtbaar, daarom is het belangrijk om bewust te zijn van de gevaren en risico’s van gevaarlijke stoffen en is het noodzakelijk passende maatregelen te nemen.
Bescherm werknemers in 4 stappen
Werkgevers zijn verantwoordelijk om de blootstelling aan gevaarlijke stoffen te voorkomen en anders tot een minimum te beperken. In de Arbeidsomstandighedenwet- en besluit zijn de wettelijke verplichtingen hiervoor vastgelegd. In 4 stappen zijn deze verplichtingen opgenomen in de zelfinspectietool gevaarlijke stoffen. Wilt u weten hoe u aan de wet kan voldoen? Volg de 4 stappen in de zelfinspectietool gevaarlijke stoffen: Inventariseren, beoordelen, maatregelen en borgen.
4 stappen
Om werknemers te beschermen tegen gevaarlijke stoffen, is het nodig om een overzicht te hebben van alle gevaarlijke stoffen die er binnen een bedrijf aanwezig zijn. Inventariseer de gevaarlijke stoffen in een registratieoverzicht. Hier moeten niet alleen de gevaarlijke stoffen in staan die aanwezig zijn, maar ook die er worden gemaakt of vrijkomen tijdens het productieproces. Stoffen die vrij kunnen komen zijn bijvoorbeeld lasrook en dieselmotoremissie. Lees meer over inventariseren
Beoordeel het blootstellingsniveau van werknemers aan de gevaarlijke stoffen. Dit hangt af van de concentratie van de gevaarlijke stoffen en de duur en aantal keer dat er blootstelling plaatsvindt. Het blootstellingsniveau bepaal je met een kwantitatieve schattingsmethode of door te meten. Lees meer over beoordelen
Om de blootstelling zoveel als mogelijk te voorkomen en/of te beperken moet u maatregelen treffen. Deze maatregelen volgt u met behulp van de arbeidshygiënische strategie. Dit betekent dat u de maatregelen in een bepaalde volgorde toepast en u ook onderbouwd als u afwijkt van deze volgorde:
- Vervang de gevaarlijke stof.
- Pas technische maatregelen toe.
- Pas organisatorische maatregelen toe.
- Geef persoonlijke beschermingsmiddelen aan individuele medewerkers.
Welke maatregelen geschikt zijn verschilt natuurlijk per branche en per bedrijf. Bestaat er een arbocatalogus voor uw branche? Dan staan hierin vaak maatregelen om de blootstelling van gevaarlijke stoffen te verminderen. Houd altijd rekening met de specifieke situatie in uw bedrijf. Beoordeel zelf of de maatregelen in de arbocatalogus effectief genoeg zijn en de arbeidshygiënische strategie volgen voor uw situatie. Lees meer over maatregelen
Zorg dat alle werknemers op de hoogte zijn van alle maatregelen en dat er ingespeeld wordt op veranderende situaties. Zorg ook dat nieuwe medewerkers en ingeleend personeel op de hoogte zijn van alle veiligheid- en gezondheidsmaatregelen. Verandert er iets in het productieproces? Controleer dan of de veiligheid- en gezondheidsmaatregelen nog voldoende zijn. Let naast interne veranderingen ook op externe veranderingen. Een stof kan door nieuwe inzichten op de lijst met gevaarlijke stoffen komen of de grenswaarden zijn aangepast. Check daarom periodiek of er veranderingen zijn en of de maatregelen nog up-to-date zijn. Lees meer over borging
Alle hulpmiddelen op een rij
Vanuit de zelfinspectietool ziet u per stap verwijzingen naar betreffende hulpmiddelen. Hieronder vindt u alle hulpmiddelen op een rij:
- Voorbeeld en toelichting registratie gevaarlijke stoffen
- Wat en hoe inventariseren
- Online hulpmiddelen om de bloostelling te beoordelen
- Hoe ga ik te werk bij het vaststellen van grenswaarden
- Hoe werkt de arbeidshygienische strategie
- Alles over het VIB op het informatieblad
- Toetsen aan de grenswaarden
- Checklist maatregelen met gezond verstand
- Voorlichting en instructie
