In Nederland werken ruim 400 bedrijven met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld in de chemie en raffinage. Als er bij deze bedrijven iets mis gaat, kan dat grote gevolgen hebben voor de gezondheid en veiligheid van werknemers, omwonenden en het milieu. Daarom moeten deze bedrijven specifieke maatregelen nemen om de risico's van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen te beperken.
Deze bedrijven moeten zich houden aan hoge Europese veiligheidsnormen: de Seveso III-richtlijn. In Nederland zijn deze regels opgenomen in de Algemene Maatregelen van Bestuur onder de Omgevingswet, de Arbeidsomstandighedenwet en de Wet Veiligheidsregio’s. Bedrijven die onder deze richtlijn vallen, noemen we Seveso-inrichtingen. Seveso-inrichtingen zijn zelf verantwoordelijk voor het beperken van risico's en het voorkomen van zware ongevallen binnen hun bedrijf.
Samenwerkingsverband Seveso+
Het toezicht op Seveso-inrichtingen ligt bij 8 verschillende overheidsorganisaties. Om te zorgen voor duidelijke regels en uniforme controles werken zij als partners samen in het landelijke programma SEVESO+.
Gezamenlijke inspecties worden hoofdzakelijk uitgevoerd door de Nederlandse Arbeidsinspectie, de OD’s en de Veiligheidregio’s. RWS en de waterschappen sluiten ook regelmatig bij de gezamenlijke inspecties aan. Deze partijen stemmen handhaving en het delen van kennis met elkaar af. Dat is nodig omdat de afzonderlijke partners binnen Seveso+ hun eigen wettelijke kaders hebben om op te handhaven. Daarnaast maken de samenwerkende partners afspraken over de uitvoering van de SEVESO-richtlijn en werken ze samen continue aan verbetering.
De partners zijn: de Nederlandse Arbeidsinspectie, veiligheidsregio's, Seveso-omgevingsdiensten, Rijkswaterstaat, waterschappen, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), het Openbaar Ministerie en Staatstoezicht op de Mijnen.
De andere partners en hun taken
De veiligheidsregio’s zijn verantwoordelijk voor rampenbestrijding en crisisbeheersing. De Seveso-omgevingsdiensten verlenen vergunningen, voeren toezicht uit en handhaven de milieuregels voor Seveso-inrichtingen. Rijkswaterstaat bewaakt de veiligheid van rijksinfrastructuur en rijkswateren in de omgeving van Seveso-bedrijven. De waterschappen letten op de kwaliteit van het oppervlaktewater en de impact van incidenten bij Seveso-bedrijven. De ILT ziet toe op transport, opslag en milieuveiligheid rond Seveso-bedrijven. Het Openbaar Ministerie is binnen SEVESO+ verantwoordelijk voor de strafrechtelijke handhaving. Het Staatstoezicht op de Mijnen ten slotte, ziet toe op de veiligheid van mijnbouwactiviteiten en het gebruik van gevaarlijke stoffen in de ondergrond.
Onze rol binnen SEVESO+
De Nederlandse Arbeidsinspectie inspecteert of SEVESO-bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen om te zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden voor hun werknemers. Binnen SEVESO+ werken wij samen met andere toezichthouders om te beoordelen of bedrijven de veiligheidsrisico's beheersen en op basis daarvan maatregelen treffen om zware ongevallen te voorkomen en werknemers te beschermen. Onze inspecteurs maken deel uit van de gezamenlijke inspectieteams en brengen expertise in op het gebied van arbeidsveiligheid en procesveiligheid.
Landelijke handhavingsstrategie
De Landelijke Handhavingsstrategie Seveso-inrichtingen (LHS) beschrijft hoe moet worden gehandhaafd bij Seveso-overtredingen en biedt een landelijk en uniform kader voor handhaving op deze overtredingen bij Seveso-inrichtingen. De LHS Seveso-inrichtingen is in 2026 geactualiseerd.
Geactualiseerde LHS
De geactualiseerde LHS is door de afzonderlijke bevoegde gezagen van de omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s vastgesteld en gepubliceerd. Binnen de Nederlandse Arbeidsinspectie is een dergelijke procedure niet aan de orde.
Wettelijke bevoegdheden
De betrokken toezichthoudende overheidsorganisaties handhaven binnen de LHS vanuit hun eigen wettelijke bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Voor de Nederlandse Arbeidsinspectie geldt dat we samenwerken met de andere partners op basis van het gesloten convenant en dat we onze handhaving afstemmen volgens deze Landelijke Handhavingsstrategie. Tijdens de inspecties vormen de Arbo-wet en de Seveso-regelgeving voor werkgevers (opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving) de wettelijke kaders waarop de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft. Binnen het samenwerkingsplatform Seveso+ vindt daar vervolgens afstemming over plaats. Het Seveso-toezicht en de wijze van vaststellen van overtredingen en afwijkingen vallen buiten de strategie.