Een hogeschool uit Noord-Brabant en 2 zorginstellingen uit Flevoland en Drenthe krijgen in totaal zo'n 700.000 euro aan boetes opgelegd voor het overtreden van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) en de Wet minimumloon en minimum vakantiebijslag (Wml). De totale bedragen zijn flink opgelopen omdat het over tientallen werknemers gaat waarvoor de wet niet is nageleefd.
Voor de overtredingen van de Wav krijgt de hogeschool een boete van 347.200 euro. De zorginstelling in Drenthe een boete van 224.000 euro. De zorginstelling in Flevoland krijgt naast de boete van 132.000 euro ook een boete van 33.000 euro voor overtredingen van de Wml met daarbij een last onder dwangsom. Beide zorginstellingen krijgen een waarschuwing preventieve stillegging (WPS) opgelegd om nieuwe Wav-overtredingen te voorkomen.
Intensief onderzoek
De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft na uitgebreid onderzoek geconstateerd dat het opleidingsinstituut en de zorginstellingen in samenwerking met een bemiddelingsbureau tenminste 62 ervaren Indonesische verpleegkundigen onder valse voorwendselen naar Nederland hebben gehaald om hier tekorten in de zorg op te vangen.
Geen stage, wel werk
De afgestudeerde verpleegkundigen werd bij de werving in Indonesië beloofd dat ze in Nederland een hbo-opleiding zouden volgen. Ze zouden tijdens de opleiding 16 uur per week werkzaam zijn als stagiaire onder begeleiding. Daarnaast zouden ze 16 uur per week werkzaamheden verrichten bij zorginstellingen. In de praktijk werden ze echter volledig als werknemers ingezet voor diverse zorgtaken en werkten ze meer uren dan was afgesproken. Van een stage onder begeleiding was geen sprake.
Schijnconstructie
Om een verblijfsvergunning te krijgen, werd gebruik gemaakt van de relatief laagdrempelige toegang die er is voor studenten om een hbo-studie met bijbehorende stage-uren te volgen. Maar de realiteit was dat ze gewoon volledig moesten werken. De werkgevers hadden niet de tewerkstellingsvergunningen voor de zorgstudenten die daarvoor vereist zijn. De hogeschool en de zorginstellingen krijgen hiervoor, naast de boetes, een WPS opgelegd. Om te voorkomen dat nieuwe studenten op eenzelfde wijze worden ingezet voor reguliere zorgtaken.
Adembenemend
De zorginstelling uit Flevoland was eerder al gesommeerd door de Arbeidsinspectie om het onterecht ingehouden loon terug te betalen aan 22 zorgstudenten. De werkgever heeft dit gedaan.
Marijke Kaptein, directeur toezicht bij de Arbeidsinspectie: 'Dat leek dus oké, maar ik moest wel even naar adem happen door wat de inspecteurs daarna constateerden. Kort nadat de zorginstelling de lonen nabetaalde, stuurde ze de studenten een terugvordering die soms nog hoger was. Vanwege kosten die de zorginstelling op de studenten wilde verhalen. Studenten betaalden die terugvordering uit vrees. Dit is onrechtmatig, maar wij vinden het ook schokkend.'
De Arbeidsinspectie eist dat de werkgever nu opnieuw, met een dwangsom van 1.200 euro per dag, dit loon uitbetaalt aan de studenten. De instelling krijgt daarbij ook een boete van 33.000 euro.
Eerlijk werk
De hogeschool, bemiddelaar en betrokken zorginstellingen waren van plan om jaarlijks zo'n 1.200 studenten via deze constructie naar Nederland te halen. Inmiddels is de constructie met de zorgstudenten gestopt. De Inspectie herkent in deze casus patronen uit haar recente rapporten over verdienmodellen en andere lessen uit het toezicht. De Inspectie roept werkgevers en instellingen op om dit soort plannen goed te doordenken. Werkgevers moeten een kritische zorgvuldigheid in acht nemen met betrekking tot intermediairs en de eigen afhankelijkheden en verantwoordelijkheden onder ogen zien.
Melden helpt!
De Arbeidsinspectie constateert vaak overtredingen op eerlijk werk. Het Stappenplan verificatieplicht helpt om te controleren of iemand in Nederland mag werken. De Arbeidsinspectie benadrukt het belang van het melden van oneerlijke, onveilige of ongezonde werkomstandigheden. Bij de aanpak van dit soort criminaliteit zijn meldingen en tips onmisbaar. Misstanden melden kan via onze website.
Via Meld Misdaad Anoniem, telefoon 0800 70 00, kunnen ook meldingen of tips worden gegeven. Als ook via de politie, telefoon 0900 88 44.
Meer informatie is ook te vinden op zelfinspectie.nl.