Gevaarlijke stoffen komen op veel manieren voor. Bijvoorbeeld in de chemische industrie waar gevaarlijke stoffen geproduceerd worden. Maar ook in andere sectoren, doordat werknemers producten gebruiken waarin gevaarlijke stoffen zitten (verf, lijm, inkt, schoonmaakmiddelen) of het werkproces gevaarlijke stoffen veroorzaakt (dieselmotoremissie, lasrook, kwartsstof). Blootstelling aan gevaarlijke stoffen kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid. Omdat er nog weinig bekend is over de risico's van nanodeeltjes, worden deze ook als gevaarlijke stof behandeld.
Bescherm uw werknemers
Produceert of gebruikt u (producten met) gevaarlijke stoffen in uw bedrijf? Dan lopen uw werknemers risico op gezondheidsklachten door blootstelling. U bent als werkgever verplicht uw werknemers te beschermen.
Controleer de veiligheid zelf
Het is belangrijk om te weten of uw werknemers veilig en gezond kunnen werken. U kunt zelf de veiligheid in uw bedrijf controleren. Dat doet u met de Zelfinspectie Gevaarlijke stoffen die de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft ontwikkeld. Met zelfinspectie bekijkt u uw bedrijf door de ogen van een inspecteur. In 4 stappen controleert of het er in uw bedrijf gezond en veilig aan toegaat. De zelfinspectie helpt u bij het inventariseren en beoordelen van uw stoffen, het nemen van maatregelen, en het borgen van die maatregelen.
Werken met gevaarlijke stoffen
Onveilig werken met gevaarlijke stoffen leidt vaak tot ernstige schade. Met het e-magazine Werken met gevaarlijke stoffen stimuleert de Nederlandse Arbeidsinspectie bedrijven goede maatregelen te nemen. De Nederlandse Arbeidsinspectie biedt bedrijven en brancheorganisaties handvatten om zelf met nieuwe maatregelen te komen en bestaande maatregelen te verbeteren. Lees hoe er in jouw bedrijf nóg veiliger gewerkt kan worden met gevaarlijke stoffen.
Strenge maatregelen
De Inspectie inspecteert intensief en effectief op blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Bij overtredingen zet de Nederlandse Arbeidsinspectie handhavingsinstrumenten in, bijvoorbeeld boetes en stilleggen van de werkzaamheden.
Voor bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen (hoogrisicobedrijven), gelden aparte regels:
- het Besluit risico's zware ongevallen (Brzo)
- de regeling Aanvullende risico-inventarisatie en –evaluatie (Arie).
Lees meer over regels voor Brzo- en Arie-bedrijven.
Europese regelgeving voor chemische stoffen
Voor chemische stoffen gelden ook Europese verplichtingen met als doel mens en milieu te beschermen tegen de risico’s van blootstelling:
- Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen (REACH)
- Classification/indeling, Labelling/etikettering en Packaging/verpakking (CLP) van chemische stoffen.
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt, samen met de Inspectie Leefomgeving en Transport en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit toezicht op de naleving van REACH. Lees meer over REACH en CPL.
Vraag en antwoord
Gevaarlijke stoffen zijn chemische stoffen, brandstoffen, aardgas en lpg. Ook stoffen die door micro-organismen worden geproduceerd en fijnstof vallen in deze categorie. Het gaat om synthetische, maar ook om natuurlijke chemische stoffen. Andere gevaarlijke stoffen zijn stoffen of preparaten die explosief zijn.
Biologische agentia zijn levende organismen die een infectie, allergie of toxiciteit kunnen veroorzaken. Er bestaan ook stoffen van biologische herkomst die geen levend organisme zijn en toch een risico voor de gezondheid opleveren.
Om werknemers en de omgeving te beschermen tegen de risico’s van gevaarlijke stoffen, gelden strenge voorschriften. Om welke voorschriften het gaat, hangt af van de soort stof, de hoeveelheden en het gebruik. De voorschriften gelden niet alleen voor het werken met gevaarlijke stoffen, maar ook voor het vervoer en de opslag.
Lees meer op Arboportaal
Als een bedrijf gaat werken met biologische agentia moet de werkgever daar melding van maken bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.
De werkgever moet zijn werknemers in ieder geval beschermingsmiddelen geven. Denk aan een lasbril die ook de ooghoeken afschermt, een loodschort en voldoende ventilatie (bij radioactieve stoffen).
Het risico op straling moet zijn vastgelegd in de Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E). Maatregelen om blootstelling aan straling zo klein mogelijk te houden, legt de werkgever vast in een Plan van Aanpak.
Voor straling gelden maximale waarden waaraan een werknemer mag worden blootgesteld. Deze waarden mogen nóóit worden overschreden.
Kijk ook op Arboportaal, ioniserende straling en optische straling.