Programma Horeca en detailhandel in 2022

Maatschappelijk belang

In de horeca en detailhandel zijn risico’s op onderbetaling, illegale arbeid, te lange werktijden, onveilige en ongezonde arbeidsomstandigheden sterk aanwezig. Zo is een groot deel van de meldingen die deze risico’s betreffen afkomstig uit deze sectoren. De naleving van wet- en regelgeving laat bij een deel van de ondernemingen te wensen over, waardoor toezicht en handhaving ook in 2022 nodig zijn.

Relatief nieuwe ontwikkelingen zijn de opkomende dark kitchens en dark stores die met (flits)bezorging werken. Verkenningen tonen aan dat bij deze, vaak afgelegen en weinig zichtbare bedrijven, complexe problematiek speelt.

Doelen

Het programma streeft ernaar dat werkgevers en brancheorganisaties in de horeca en detailhandel eerlijk, veilig en gezond werk als vanzelfsprekend gaan zien. Dit niet alleen ter bescherming van werkenden, maar ook om oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Gelukkig nemen veel ondernemers die verantwoordelijkheid al. Daar waar de naleving tekortschiet, zet het programma toezicht, handhaving en andere interventies in. Doelen hierbij zijn:

  • Met verschillende interventies misbruik bij de bron aanpakken, waaronder aandacht voor mensenhandel in de Aziatische horeca. en de achterliggende netwerken die dit faciliteren;
  • Ervoor zorgen dat jeugdigen onder de 16 jaar geen verboden werkzaamheden verrichten in de maaltijdbezorging, evenals het aanpakken van risicovolle arbeid in de bediening of bij de bereiding van voedsel;
  • Het aanzetten van ondernemers in de supermarktbranche om aan de arbozorgverplichtingen te voldoen waaronder een RI&E, plan van aanpak en het basiscontract met de arbodienst. Bij grote ketens in zowel de horeca als de detailhandel, bevordert de Inspectie het op orde hebben het arbozorgbeleid;
  • Het duurzaam verhogen van naleefgedrag specifiek bij ondernemingen binnen de horeca en de detailhandel die zijn aangemerkt als hoog risico (op grond van onder andere koppeling van verschillende bronbestanden, meldingen en de overtredingengeschiedenis). De Inspectie speelt daarbij in op inzichten in motieven van niet-naleving bij deze doelgroep.

Aanpak

Om recidive te voorkomen zet het programma in op een gecombineerde aanpak van herinspecties, nalevingscommunicatie en, waar nodig, volgt escalatie (lik-op-stuk). De Inspectie attendeert ondernemers met een ‘knock and talk’-benadering op hun naleefgedrag en waarschuwt dat zij mogelijk een inspectiebezoek kunnen verwachten. Door informatie op maat aan te bieden kunnen ondernemers eerder gesignaleerde overtredingen tijdig opheffen.

Bij verschillende doelgroepen zet de Inspectie specifieke interventies in: 

  • herinspecties bij onder meer werkgevers in de Aziatische horeca om het effect van voorgaande interventies te borgen;
  • supermarkten wordt verzocht om wettelijk verplichte RI&E, plan van aanpak en het basiscontract met de arbodienst digitaal aan te leveren. Ondernemingen die hieraan niet voldoen, kunnen een inspectiebezoek tegemoet zien;
  • jonge maaltijdbezorgers, hun ouders en werkgevers ontvangen gerichte informatie over hun rechten en plichten,  onder andere door inspecteursgesprekken en het opnieuw inzetten van een mediacampagne.

Samenwerking

In 2022 zet de Inspectie verder in op samenwerking met brancheorganisaties zoals Koninklijke Horeca Nederland. Ook wil zij afspraken maken met meer gemeenten over het intrekken of niet toewijzen van vergunningen aan (potentieel) frauderende ondernemingen. Bij de aanpak van misstanden met Aziatische koks werkt ze samen met andere programma’s binnen de Inspectie en met CoMensha, gemeenten, het UWV, de IND en het OM. In LSI-verband onderzoekt de Inspectie samen met de gemeenten Amsterdam en Dordrecht de problematiek van dark kitchens. Een beter beeld is nodig om tot concrete aangrijpingspunten te komen voor landelijke effectieve aanpak. In 2022 zoekt de Inspectie samenwerking met de Nationale Politie, onder andere voor gezamenlijke controles in de maaltijdbezorging. Met de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) maken we afspraken voor veilige, gezonde en eerlijke werkomstandigheden voor jongeren die een praktijkopleiding bij leerbedrijven in de horeca en de detailhandel volgen.